Rozpoczęły się prace nad projektem ustawy nowelizującym w istotnym zakresie ustawę o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, która stanowi podstawę prawną funkcjonowania m.in. krajowych funduszy indeksowych (działających w formie funduszu inwestycyjnego otwartego) oraz funduszy ETF (działających w formie portfelowych funduszy inwestycyjnych zamkniętych).
5 stycznia 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz niektórych innych ustaw, która ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/927 z dnia 13 marca 2024 r. zmieniającej dyrektywy 2011/61/UE (AIFMD) i 2009/65/WE (UCITS) w zakresie ustaleń dotyczących przekazywania, zarządzania ryzykiem utraty płynności, sprawozdawczości nadzorczej, świadczenia usług depozytariusza i usług powierniczych oraz udzielania pożyczek przez alternatywne fundusze inwestycyjne (Dz. Urz. UE L 2024/927 z 26.03.2024) (dalej określana jako „dyrektywa 2024/927”).
Proponowane zmiany dotyczą zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (AFI) oraz przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS). Nowe przepisy mają na celu zwiększenie ochrony inwestorów oraz poprawę stabilności finansowej na europejskich rynkach kapitałowych. Jednym z kluczowych aspektów dyrektywy 2024/927 jest ujednolicenie zasad udzielania pożyczek przez AFI. Dotychczas brak jednolitych regulacji w tym zakresie prowadził do fragmentacji przepisów na poziomie państw członkowskich, co utrudniało ocenę skutków działalności pożyczkowej tych funduszy i odpowiednie reagowanie na potencjalne zagrożenia. Wprowadzenie spójnych zasad udzielania pożyczek ma na celu zwiększenie przejrzystości i bezpieczeństwa sektora funduszy inwestycyjnych.
Dyrektywa 2024/927 wprowadza także jednolite standardy zarządzania płynnością funduszy inwestycyjnych. Nowe przepisy przewidują katalog narzędzi zarządzania płynnością oraz określają zasady ich stosowania, co umożliwi funduszom lepsze radzenie sobie z presją rynkową, szczególnie w trudnych warunkach gospodarczych.
Dyrektywa 2024/927 przewiduje również zmiany w zakresie świadczenia usług depozytariusza. Obecnie depozytariusz musi posiadać siedzibę w tym samym kraju co AFI, któremu świadczy usługi. Nowe regulacje unijne umożliwią jednak krajowym organom nadzoru dopuszczenie podmiotów z innych państw członkowskich do pełnienia funkcji depozytariusza, co ma na celu zwiększenie konkurencji oraz obniżenie kosztów zarządzania funduszami, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich. W projekcie ustawy nie przewidziano jednak takiej możliwości. Wynika to z faktu, że depozytariusz pełni istotne funkcje dla zapewnienia bezpieczeństwa środków zgromadzonych w funduszu oraz reprezentowania uczestników funduszu w relacjach z funduszem, dlatego odstąpiono od możliwości wyznaczenia przez krajowy fundusz depozytariusza z siedzibą w innym państwie członkowskim.
Ważnym aspektem regulacji jest również wzmocnienie nadzoru nad delegowaniem funkcji przez zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI) na podmioty trzecie (outsourcing). Dzięki temu możliwe będzie lepsze wykorzystanie wiedzy eksperckiej, przy jednoczesnym zachowaniu integralności rynku i wzmocnionej kontroli nad procesami delegowania tych funkcji.
Istotnym elementem nowych regulacji jest także poprawa wymiany danych i współpracy między organami nadzorczymi. Celem wprowadzanych zmian jest m.in. skuteczniejsza identyfikacja i analiza kosztów obciążających fundusze i inwestorów.
Wdrażają one także mechanizmy zapobiegające stosowaniu wprowadzających w błąd nazw produktów inwestycyjnych, co przyczyni się do zwiększenia transparentności rynku.
Zasadnicza część projektowanych regulacji ma zacząć obowiązywać 16 kwietnia 2026 r.
***
Z punktu widzenia funduszy realizujących strategię inwestowania indeksowego, warto wspomnieć o kilku projektowanych zmianach ustawowych. Po pierwsze, dyrektywa 2024/927 wprowadziła zmiany w dyrektywie 2011/61/UE oraz dyrektywie 2009/65/WE odnośnie do przedmiotu działalności towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI) polegające na rozszerzeniu jego zakresu. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 45 ust. 2b ustawy o funduszach inwestycyjnych, TFI będzie mogło świadczyć usługi w zakresie administrowania wskaźnikami referencyjnymi, z wyłączeniem administrowania wskaźnikami referencyjnymi stosowanymi w funduszach, którymi zarządza, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniającym dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie.
Oznacza to, że TFI będą mogły tworzyć i administrować indeksami, co w konsekwencji może skutkować rozszerzeniem ich oferty o fundusze indeksowe lub ETF-y, których zadaniem będzie jak najdokładniejsze odwzorowanie wyników indeksu stworzonego i administrowanego przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych, a nie – jak to miało miejsce dotychczas – wyłącznie przez GPW Benchmark lub innych, zagranicznych dostawców indeksów (index providers). Ponieważ jednak TFI będą mogły administrować tylko indeksami wykorzystywanymi w funduszach, którymi same nie zarządzają, nie będzie dopuszczalne stosowanie samoindeksowania (self-indexing).
Po drugie, nowy art. 2 pkt 10ab w ustawie o funduszach inwestycyjnych wprowadza definicję funduszu inwestycyjnego typu ETF (Exchange Traded Fund), do której odwołują się nowe przepisy art. 16 ust. 2b akapit piąty dyrektywy 2011/61/UE oraz art. 18a ust. 2 akapit piąty dyrektywy 2009/65/WE. Przepisy tych dyrektyw odwołują się w tym zakresie do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE. Jest ona co do zasady implementowana w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, jednak ze względu na to, że ustawa ta nie zdefiniowała tego pojęcia, konieczne jest jego uwzględnienie w ustawie o funduszach inwestycyjnych.
Zgodnie z ww. artykułem przez fundusz inwestycyjny typu ETF rozumie się:
a) fundusz portfelowy, o którym mowa w art. 179 ust. 1 ustawy,
b) fundusz zagraniczny, alternatywną spółkę inwestycyjną oraz unijny AFI, których co najmniej jeden tytuł uczestnictwa albo jedno prawo uczestnictwa jest przedmiotem obrotu w trakcie całego dnia sesyjnego w jednym z systemów obrotu instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 3 pkt 9a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi
– dla których został wyznaczony odrębnie co najmniej jeden animator rynku podejmujący działania w celu zapewnienia, aby wartość ich certyfikatów inwestycyjnych, tytułów uczestnictwa albo praw uczestnictwa znajdujących się w obrocie w danym systemie obrotu instrumentami finansowymi nie różniła się istotnie od wartości aktywów netto przypadających na certyfikat inwestycyjny, tytuł uczestnictwa albo prawo uczestnictwa albo referencyjnych wartości aktywów netto przypadających na certyfikat inwestycyjny, tytuł uczestnictwa albo prawo uczestnictwa.
Loading ...
Wpis jeszcze nie ma komentarzy.